تحلیل جامعه‌شناختی معارف بیانیه «دومین شورای واتیکان»
68 بازدید
تاریخ ارائه : 8/25/2013 10:58:00 AM
موضوع: ادیان و مذاهب

چکیده مقاله‌‏ای در دست انتشار با نام

تحلیل جامعه‌شناختی معارف بیانیه «دومین شورای واتیکان»

با تأکید بر مشروعیت گفت‌وگو با نامسیحیان

مهدی فردوسی مشهدی*

چکیده

باورهای رسمی مسیحیان که بر پایه بیانیه‌های شوراهای کلیسایی تثبیت می‌شوند و مشروعیت می‌یابند، دست‌کم در سه دوره تاریخی، دگرگون شده‌اند. تازه‌ترین تغییر در این زمینه، از بیانیه دومین شورای واتیکان (1963 م) سرچشمه می‌گیرد که بر پایه آن، زبان بومی مسیحیان برای اجرای مناسک دینی پذیرفته شد و زمینه‌ای برای گفت‌وگو با دیگر متدینان جهان، فراهم آمد. این آموزه‌های دینی نوپدید، در بیانیه‌های پیشین کلیسای کاتولیک دیده نمی‌شوند. با توجه به اینکه همه تعریف‌های دین، خصلت باورمندی را در بردارند و باورها در حوزه آگاهی‌ها و معرفت‌های آدمی جای می‌گیرند، بررسی جامعه‌شناختی تحولات آموزه‌های کلیسایی، ناگزیر در چارچوب نظریه‌های جامعه‌شناسی معرفت صورت می‌پذیرد. پدران کلیسا، توجیه‌گران رسمی واقعیت (معرفت) دینی بوده‌اند و ارباب کلیسای کاتولیک کنونی نیز نقش اجتماعی آنان را بر عهده دارند. این پژوهش با توجه به دیدگاه‌های متأخر در حوزه جامعه‌شناسی شناخت، واقعیت دینی مسیحیت معاصر را با توجه به همین نقش و با تأکید بر آموزه «دیالوگ» با دیگران، تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد که روی‌دادهای اجتماعی ـ سیاسی دوران اخیر که گاهی از آنها با نام «مدرنیته» یاد می‌شود، در آن تغییر مؤثر بوده‌اند.

کلید‌واژگان

شورای دوم واتیکان، جامعه‌شناسی شناخت، کلیسای کاتولیک، عینیت باور دینی، واقعیت رسمی.

* دانش‏‌آموخته حوزه علمیه قم و دانشجوی دکتری دین‌پژوهی، دانشگاه ادیان و مذاهب.